Balıkesir’in Manyas ilçesi Manyas Gölü Kuş Cenneti’ni Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde şöyle anlatmaktadır: “İlyaspınar’dan doğan Türkmenler buraya Manyas derler. İçinde alabalık, turna balığı, çeşit çeşit nefis balık avlanır. Devlete vergi ödeyen avcılar vardır. Öyle herkes zevk için balık avlayamaz. Kışın bu göl kaz, kuğu, karabatak, yeşilbaş, martı kuşu ve diğer güzel kuşlarla dolar. Her gece kaz ve kuğu sesinden, kanat şakırdısından Manyas sahası titrer. Saka kuşu ve diğer güzel kuşlarla dolar. Bu gölde bir çeşit pamuğa benzer kav biter ki su içinden çıkarıp çakmak taşı üzerine koyarak çakmak ile vursan derhal ateş alır ve her şeyde kullanılır. Ama adı geçen kavı kurutupta çaksan yanmaz. Her tarafta meşhur bir kavdır.
Manyas Gölü’nün kenarlarında yüksek sazlar yetişir. Bu göl etrafındaki halk o sazları mevsiminde koparıp terbiye ettikten sonra renk renk hasır seccadeler, minderler ve döşemeler dokurlar ki insan hayran olur.”
Manyas ilçesindeki en büyük turizm potansiyeli Manyas Kuş Cenneti ve Milli Parkı’dır. Avrupa konseyince A sınıf diploma ile ödüllendirilen milli park, bu özelliği ile en çok ziyaretçi çeken milli parklardan biridir. 1959 yılında milli park statüsüne alınan Manyas Kuş Cenneti, Orman Genel Müdürlüğü’ne bağlanmış ve bundan sonra gerçekleştirilen etkili koruma ile daha da gelişmiştir. Buradakikuş topluluklarında önemli artışlar olmuştur. Bunun sonucunda da yapılan başvuru üzerine Avrupa konseyi tarafından 1976 yılında “A sınıf” diploma ile ödüllendirilmiştir. İyi korunan doğa parçalarına verilen A sınıfı diploması, daha sonra 1981, 1986, 1991 ve 1996 yıllarında yenilenmiştir. Manyas Kuş Cenneti Miili Parkı, 1981 yılında doğal sit alanı ilan edilmiş ve koruma imar planı yapılmıştır.
Kuş Cenneti’nde, 1975 Haziran ayına kadar 238 kuş türünün varlığı tespit edilmiştir. Daha sonra çeşitli zamanlarda yapılan sayınlar sonucunda bu rakam 255’e çıkmıştır. Kuş türlerinden 66 tanesi Milli Park’ta her yıl düzenli olarak kuluçka topluluğuna katılmaktadır. Geri kalanlar ise, göç sırasında Kuş Cenneti’ne uğramaktadır. Kuş Cenneti Milli Parkı, Marmara Bölgesi’nin ılıman iklimi içerisinde kıtalar arası göç yolları üzerinde kuşların vazgeçilmez uğrak yeridir. Kuşlar göç yerlerinde gidiş ve dönüşlerinde Kuş Cenneti’ne misafir olur, dinlenir ve karınlarını doyurarak yollarına devam ederler. Kuş Cenneti’nde konaklama zamanları türlerine göre 1 saat ile 1 ay arasında değişmektedir. Bir yılda Kuş Cenneti’ne gelen kuş sayısının 2,5 milyon kadar olduğu tahmin edilmektedir.
Kuş Cenneti Milli Parkı’nda tanıtım vitrinlerinin yer aldığı bir müze bulunmaktadır. Parkı her yıl ortalama 67 ayrı ülkeden 80 bin kişi ziyaret etmektedir. Kuş Cenneti’nde canlı organizmalar ile doğa parçası bir ekosistemin bir parçasıdır. Burada canlı ve cansız varlıklar bir uyum içindedir. Kuşkusuz bütün bu unsurları birleştiren, bütünleyen gölün ılık sularıdır. Suları kışın yükselip yazları geri çekilir. Bu ritmik düzen yuva zamanında ağaçların altında su bulunması gerektiğini yerine getirerek kuşların yuva yapmaları sağlanmaktadır.
Kuş Cenneti Milli Parkı, bitki ve hayvan topluluğu açısından kuş gölünün en yoğun yeridir. Burada yetişen başlıca ağaçlar; söğüt ve ılgındır. Bu ağaçlar gölün güney ve doğu kıyılarında yer alır. Saz, kamış, kafa otu ve kandıra gölün bütün kıyılarında bulunur. Çevrede sulak çayırlarda yüzlerce çeşit çiçekli otlar mevcuttur. Hayvan topluluğu açısından tatlı su ıstakozu, yeşil kurbağa, sıçrayıcı kurbağa ve ağaç kurbağası sürekli mevcuttur. Gölde 20 türden fazla balık yaşamaktadır. Başlıcaları; sazan, yayın, turna, kefal vb.dir. Ziyaretçi tanıtım merkezi içerisinde müze, kuş gözetleme kulesi hizmet vermekte ve alana yerleştirilen toplam 5 adet kamera ile de kuşlar canlı olarak izleyebilmek mümkündür. Manyas, Bandırma, Erdek, Gönen’deki otellerde veya Kuş Cenneti’ne 1 kilometre uzaklıkta bulunan Kuş Cenneti Köyü’nde geceleme imkanı vardır.
