SİNOP TARİHİ -4-

Kategori: YazarlarimizEklenme Tarihi: Kas 30th, 2011Ekleyen: Mustafa Altıkatoğlu

Anadolu’nun Karadeniz kıyısında en eski şehirlerinden biri olanSinop’un tarihi eserleri arasında en çok dikkati çeken kaleleridir. Şehrin yanı ve Kefevi mahalleleri hariç olmak üzere büyük bir kısmını çepeçevre kuşatan Sinop Kalesi, meşrutiyetin ilk yıllarına kadar pek az yıkılmış bir haldeydi. Bugün birçok kısımları çökmüş, tamamen harap olmuş bir durumdadır.
Sinop’un meşhur kalelerinin yapıldığı tarih kesin olarak bilinmemektedir. Sinop’u bir şehir haline sokmuş olan Miletliler tarafından vücuda getirilmiştir. Bununla beraber ilk yüzyıl başlarında Pont kralı meşhur Büyük Mihritad’ın esasen doğduğu yer olan Sinop’ta mabet, tiyatro, darphane ve saray yaptırmak suretiyle burayı imar ettiği ve bu arada şehrin etrafını da bir kaleye çevirttiği hakkındaki tarihi yapılar göz önüne getirilecek olursa bugünkü kalelerden büyük bir kısmının bundan iki bin yıl kadar önce yapılmış olduğunu kabul edebiliriz.
Sinop Kalesi, bugünkü durumuna göre kuzeyden 800, güneyden 400, doğudan 500, batıdan 273 metre uzunluğundaki duvarlardan meydana getirilmiştir. Bu duvarların kalınlığı 3 metre kadardır. Yüksekliği, türlü burç ve bedenlerin yapılışına göre 30-40 metre arasında değişir. Bugün eski halini en çok muhafaza etmekte olan beden ve burçlar güneyde park, derinboğaz ve hapishane yakınındakilerle iç kalenin kuzey batısındaki burçlardır. Kalenin eski şeklini muhafaza eden yalnız iki kapısı kalmış ötekiler yıkılmıştır. Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde o zaman sağlam halde bulunan kale kapılarını birer birer saymaktadır. Kum kapısı, meydan kapısı, tersane kapısı, tabakhane kapısı, lonca kapısı, gizli kapı ve deniz kapısı. Bu kapıların ikişer kanatlı demir kapılar olduğu belirtilmektedir.
Sinop’un batı tarafında ve kaleyazı ile kumluk denilen sahanın arasındadır içkale. Güney ve kuzey tarafları denizdir. Bu kale Selçuklular’ın Sinop’u aldıklarından bir yıl kadar sonra esas kısmı doğu tarafından uzun bir sur ilavesi suretiyle yapılıp çevrilen yerdir. Bu kısım yapılırken şehrin eski mabet, saray gibi enkazındanda istifade edilmiştir ki bir çok sütunlar, sütun başlıkları ve mabet yazıtlarını havi taşlar duvar aralarında konulu bulunmaktadır. İçkale, doğu tarafından geniş bir hendekle de tekrar ayrılmıştır. İçkale, kuzey ve güney olmak üzere iç içe iki bölümden ibarettir. Kuzey bölümünün genişliği 16.875 ve güney bölümünün ise 65.000 metrekaredir. Güney bölümü içinde Sinop’un meşhur tarihi hapishanesi bulunmaktadır.
Selçuklular, Sinop’u aldıktan sonra kalenin batı tarafından bu kaleyi meydana getirdiler. Komutanlar içkalenin yapılmasını üzerlerine alarak bu büyük işi bir yıl kadar bir zaman zarfında başarmış ve her komutan kendine düşen kısmı yapıp bitirerek o kısım üzerine hükümdar İziüddin Keykavus ile kendi ad ve vilayetlerini yazmışlardır.
Sinop 611 yılında alındığı halde iç kale yazıtları 612 yılını taşımaktadır. Bu da gösteriyor ki, içkale savaşa iştirak eden komutanlar tarafından vücuda getirilmiş ayrı bir kısımdır. İçkalenin içinden bugünkü yol geçirilmeden önce bu kısım yeni kalenin doğu taraf bedeni tamam durumda olduğundan içkaleye şimdiki askerlik şubesi yanındaki büyük dehlizli kapıdan girilirdi.
Sinop’tan bir çok meşhur adam çıkmıştır. Bunlardan filozog Diogenas M.Ö. 340’da burada doğmuştur. Amisos’da Peder Fokas’da Sinoplu olup buranın başpiskoposu olmuş ve Trayanus zamanında burada öldürülmüştür. Sinop’un doğu ve güneyi dağlık, diğer kesimleri tümüyle bağlık ve bahçeliktir. Kent, Sinop Burnu diye adlandırılan yerde kurulmuştur. Sinop Burnu ile Gülfeza Sultan Kayalıkları arasındaki deniz boğazı andırır.
Sinop halkı avam ve bilginler biçiminde gruplanır. Giysiler çuha, ferace ve hilaftır. Bu kentin çevresi kumsallıktır. Karadeniz sahilinde kareyi andırantek yanı ile karaya bağlı kalesi ile güzel bir kenttir.